Zostawanie po godzinach pracy, to częsty scenariusz. Firmy często postrzegają to jako symbol zaangażowania i oddania. Ale co, jeśli powiem Ci, że to „poświęcenie” ma ukrytą, wysoką cenę, która uderza w samo serce innowacji w Twojej firmie? Nowe badania rzucają światło na mroczną stronę kultury „always-on” i pokazują, jak łatwo może ona zatruwać kreatywność całego zespołu. Przygotuj się na zmianę myślenia o produktywności!

Kultura „always-on”: iluzja produktywności

Wyobraź sobie, że Twój współpracownik późno w nocy odpisuje na służbowe maile. Niby nic, prawda? Otóż, nie do końca! Takie zachowanie, często określane jako „dostępność poza godzinami pracy” (ang. Off-the-Job Responsiveness, OTJR), choć wydaje się błahą aktywnością, ma realne, negatywne konsekwencje. Dostępność po godzinach wcale nie oznacza bardziej zaangażowanego pracownika, lecz kogoś, kto następnego dnia zjawi się w biurze z niższym poziomem energii. A co za tym idzie, z mniejszą kreatywnością.

Długotrwała dostępność po godzinach to subtelna, ale destrukcyjna forma drenażu zasobów mentalnych. Zamiast regeneracji, umysł pozostaje w trybie pracy, co prowadzi do chronicznego zmęczenia. Brak odpowiedniego odpoczynku to niestety przepis na obniżoną wydajność i mniejszą zdolność do myślenia „poza schematami”.

Gdy „zależy mi” staje się zaraźliwą normą

Najbardziej podstępne jest to, że zachowanie „zawsze dostępnego” pracownika zaczyna zarażać innych. Ludzie obserwują swoich kolegów i nieświadomie uczą się, że taka postawa to wyznacznik prawdziwego zaangażowania. W końcu, kto nie chciałby być postrzegany jako oddany i pracowity? Efekt kuli śnieżnej jest błyskawiczny: coraz więcej osób zaczyna odpowiadać na maile po godzinach, czując presję społeczną i obawiając się, że inaczej zostaną uznani za mniej zaangażowanych. 🧐

To zjawisko to nic innego jak socjalne uczenie się – przystosowujemy się do norm panujących w grupie. Niestety, w tym przypadku cena za dopasowanie to utrata osobistej energii i kreatywności, a w konsekwencji – spowolnienie innowacji w całej organizacji.

Serce problemu: badania Hsu i Ng (2026)

Te intuicje potwierdzają najnowsze, rewolucyjne badania. Analiza przeprowadzona przez Hsu i Ng (2026), której wyniki zostaną zaprezentowane m.in. na przyszłorocznej konferencji EAWOP 2025, dostarcza twardych danych na temat zgubnego wpływu kultury „always-on”. Pamiętaj, opieramy się na nauce, a nie na intuicji czy owocowych czwartkach 🍍.

Praktyczne wnioski dla Twojej organizacji: jak chronić energię i kreatywność?

Skoro nauka jasno wskazuje, gdzie leży problem, czas na konkrety. Oto co możesz zrobić, aby chronić kreatywność i energię w swoim zespole, opierając się na badaniach naukowych:

• Aktywnie zniechęcaj do kultury „always-on”: Menedżerowie powinni wyraźnie komunikować, że praca po godzinach nie jest pożądana. Oczekiwane korzyści z bycia „zawsze online” są z nawiązką niwelowane spadkiem kreatywności i energii.
• Wprowadź politykę „prawa do bycia offline” (Right to Disconnect): Ustal jasne wytyczne dotyczące komunikacji po godzinach. Pamiętaj, że to nie tylko kwestia well-beingu, ale przede wszystkim ochrony innowacyjności. Działy HR mają tu twarde dane do argumentacji!
• Ucz liderów i zespoły stawiania granic: Liderzy zespołów kreatywnych i marketingowych mają teraz konkretne dane, aby chronić swoich pracowników przed nadmiernym obciążeniem. Odpoczynek to bezpośrednia inwestycja w jakość kampanii i przełomowe pomysły! Managerowie sprzedaży mogą uczyć swoich handlowców, że wypoczęty i pełen energii pracownik jest bardziej skuteczny i przekonujący.
• Zwróć uwagę na ekstrawertyków: Choć rekrutowanie ekstrawertyków ma wiele zalet, pamiętaj, że są oni bardziej podatni na negatywny element związany z przepracowaniem. Warto im szczególnie pomagać w utrzymywaniu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym.

Chcesz dowiedzieć się, jak skutecznie wdrożyć te rozwiązania w swojej organizacji, bazując na psychologii naukowej? Prowadzę szkolenia, wykłady i doradztwo, które pomogą Ci zbudować kulturę wspierającą innowacje, a nie ją hamującą. Skontaktuj się ze mną, abyśmy porozmawiali o potencjalnych zmianach, które możesz wprowadzić.

Podsumowanie: Inwestycja w odpoczynek to inwestycja w innowacje

Badania jasno pokazują: nadmierna dostępność po godzinach pracy, choć wydaje się świadectwem zaangażowania, realnie obniża energię i kreatywność pracowników, rozprzestrzeniając się niczym wirus w zespole. Chroń czas wolny swoich pracowników – to nie tylko dbałość o ich dobrostan, ale przede wszystkim strategiczna inwestycja w innowacyjność i przyszły sukces Twojej organizacji.

Fantastycznego dnia

Kamil Godawski

Bibliografia

Hsu, D. Y., & Ng, T. W. H. (2026). Coworker Influences on Employee Responsiveness After Work, On-the-Job Vigor, and Creativity. Human Performance, 39(2), 67-94. DOI: 10.1080/08959285.2026.2644861.