Kontekst
W której sytuacji AI pomaga, a w której spłaszcza znaczenie, relację albo odpowiedzialność?
Badam, kiedy AI pomaga, kiedy staje się pozornym autorytetem i jak projektować współpracę z technologią i dobrze się z tym czuć.
Skuteczność narzędzia nie kończy się na modelu, danych i integracji technicznej. Zależy od tego, czy człowiek rozumie zadanie, potrafi ocenić odpowiedź, ufa jej w odpowiednim stopniu i wie, kiedy zatrzymać automatyzację.
Psychologia pomaga badać autorytet przypisywany AI, reakcje na rekomendacje algorytmiczne, bariery wdrożenia i te miejsca, w których kontakt z człowiekiem pozostaje niezastąpiony.
Te pytania porządkują zarówno badania, jak i pracę z organizacjami.
W której sytuacji AI pomaga, a w której spłaszcza znaczenie, relację albo odpowiedzialność?
Kiedy odrzucamy dobrą rekomendację, a kiedy zbyt łatwo przyjmujemy odpowiedź brzmiącą pewnie?
Jak informacja o autorstwie AI zmienia ocenę pomysłu, kreatywność, decyzję i poczucie sprawczości?
Co trzeba sprawdzić i jak nauczyć tego ludzi?
Nie każdy rozwijany pomysł jest lub będzie produktem. Poniżej opisuję te, które są w fazie badań lub wdrożenia.
| Projekt | Zakres | Status |
|---|---|---|
| Autorstwo i autorytet AI a kreatywność | Wpływ przypisania pomysłu AI na ocenę, zachowanie i gotowość do rywalizacji lub podporządkowania się sugestii. | Badania ukończone i prezentowane; kierunek rozwijany |
| AI a pseudonauka | Możliwość ograniczania wiary w pseudonaukę oraz wpływ formy i pozornego autorytetu odpowiedzi. | Przegląd naukowy; opublikowany rozdział w monografii |
| AI w badaniach jakościowych | Prowadzenie badań jakościowych (wywiadów) przez modele sztucznej inteligencji. | Wdrażane i testowane - pierwsze badania zakończone sukcesem |
| Jak ufać AI, ale nie za bardzo? | Kalibrowanie zaufania, rozpoznawanie ryzyk i utrzymanie odpowiedzialności. | Format szkoleniowy |
| Narzędzie uczące weryfikowania AI | Scenariusze, w których użytkownik ocenia odpowiedź i uczy się, co oraz dlaczego sprawdzić. | Wczesna faza prototypu |
Dużo praktyki, testowania i rozmów o psychologii.
Sprawdzamy, jak pracownicy, kandydaci lub klienci rozumieją kontakt z AI i czego się po nim spodziewają.
Szukamy momentów, które są jeszcze nie do przeskoczenia bez człowieka.
Ćwiczymy krytyczne myślenie, sprawdzanie źródeł i rozpoznawanie pewnie brzmiących błędów.
Projektujemy komunikację jak mówić pracownikom kiedy warto i można stosować AI - ale tak żeby to stosowali, a nie tylko mieli "dokument używania AI".
Patrzymy na role, sprawczość, komunikację i doświadczenie użytkownika po wdrożeniu. Jeśli potrzebne, zmieniamy.
Uzupełnia ją o człowieka. Dzięki niej wiemy jak się zachowywać, komunikować, budować zaufanie i odpowiedzialność - warstwę, od której często zależy, czy działamy skutecznie.
Możemy zbadać gotowość, zaprojektować zasady weryfikacji albo przeprowadzić warsztat na rzeczywistych zadaniach organizacji.